MIDAS Medical Innovation Hackathon 2025: จุดเปลี่ยนจาก “งานวิจัยขึ้นหิ้ง” สู่ “นวัตกรรมเพื่อระบบสาธารณสุขไทยที่ยั่งยืน”

หนังสือพิมพ์: ข่าวสด
ฉบับวันที่: 19 สิงหาคม 2015
ภญ.จันทนา พัฒนเภสัช นักวิจัยโครงการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ (HITAP) เปิดเผยถึงการจัดทำแบบสอบถามประเมินคุณภาพชีวิต ฉบับภาษาไทย หรือ EQ-5D-5L ซึ่งเป็นแบบประเมินคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพ และคำนวณความคุ้มค่าทางสาธารณสุขได้ โดยแบบสอบถามดังกล่าว จะถามคำถามสุขภาพ 5 ข้อหรือ 5 มิติ ซึ่งจะเป็นแบบที่สั้น ใช้งานง่าย เช่น คำถามเรื่องการเคลื่อนไหว การดูแลตนเอง เช่น อาบน้ำ ใส่เสื้อผ้าด้วยตนเอง เป็นต้น กิจกรรมที่ทำประจำ เช่น ทำงาน เรียนหนังสือ เป็นต้น อาการเจ็บปวด และความวิตกกังวล โดยคำถามในแต่ละด้านจะมีคำตอบให้เลือก 5 ระดับเรียงตามความรุนแรง ตั้งแต่ไม่มีปัญหาจนมีปัญหามากที่สุด คะแนนที่ได้จะนำไปคำนวณคะแนนค่าอรรถประโยชน์
ภญ.จันทนากล่าวต่อว่า การคำนวณคะแนนอรรถประโยชน์ คือค่าที่แสดงถึงความพอใจของบุคคลต่อสภาวะสุขภาพของตนเอง มีค่าตั้งแต่ 0-1 โดย 0 หมายถึงเสียชีวิต 1 หมายถึงสุขภาพแข็งแรงที่สุด โดยนำไปคำนวณต่อเป็นค่าทางสถิติ ซึ่งไทยศึกษากลุ่มตัวอย่าง 1,207 ราย จาก 12 จังหวัดทั่วประเทศ ในปี 2557 โดยมหาวิทยาลัยมหิดล และ HITAP ภายใต้โครงการวิจัย เครื่องมือประเมินคุณภาพชีวิต EQ-5D-5L เพื่อทดสอบคุณสมบัติการวัดและค่าน้ำหนักอรรถประโยชน์ในประชากรไทย ซึ่งเมื่อคำนวณแล้วค่าที่ได้ 5 ด้าน เท่ากับ 0.584 คะแนนดังกล่าวนำไปวิเคราะห์ต่อด้านติดตามคุณภาพชีวิตคนไข้หรือประชากร หรือประเมิณความคุ้มค่าทางการแพทย์ ข้อเสนอแนะจากการทดสอบดังกล่าว พบว่าเป็นทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจ
สำหรับการประเมินคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพเพื่อติดตามผลการรักษาในสถานพยาบาล งานวิจัยทางคลินิก ความคุ้มค่าทางการแพทย์ ติดตามคุณภาพชีวิตผู้ป่วย ประชาชน มีการแปลเป็นภาษาไทยและมีแบบคำนวณคะแนน จึงสะท้อนสภาวะสุขภาพได้ ทั้งนี้ มีข้อควรระวังคือ อาจไม่เหมาะกับผู้ป่วย เช่น โรคทางทันตกรรม โรคทางการมองเห็น ซึ่งอาจต้องใช้แบบสอบถามเฉพาะโรค